Een kwart van de leerkrachten stopt binnen 5 jaar.

Het is algemeen bekend dat het onderwijs op de basisschool achteruit gaat, en volgens de onderwijsinspectie dalen ook de prestaties van de leerlingen de afgelopen 20 jaar geleidelijk. Dit is mede te wijten aan het gebrek aan leraren. Zo was er in 2023 een tekort van meer dan 1000 leraren en directeuren, blijkt uit onderzoek van de Kennisrotonde. Dit tekort aan leraren komt mede doordat een kwart van de jonge docent binnen vijf jaar al stopt met het werk.

Het aantal beginnende leraren dat binnen 5 jaar stopt met het werk binnen het onderwijs is de laatste jaren enorm gestegen naar 20 procent. Bij startende docenten onder de 30 jaar is dit zelfs rond de 25 procent, blijkt uit cijfers van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. En de voorspelling is dat deze trend zo nog doorgaat. Hoe kan dit?

Geen goede begeleiding

Er zijn hier veel redenen voor te benoemen. Uit internationaal onderzoek blijkt dat zes op de zeven beginnend leerkrachten niet goed begeleid wordt, ook als deze begeleiding er op papier wel is. Denk bij deze begeleiding aan het systematisch kunnen volgen en analyseren van de voortgang van de leerlingen, het afstemmen van de lessen op leerlingen met een achterstand of voorsprong om zo passende zorg te bieden en het maken van de juiste beslissingen, maar ook praktische zaken in het werkveld, zoals hulp met het zelf samenstellen van lesmethodes en toetsen. Dit tekort leidt bij starters meteen tot weinig vertrouwen in hun eigen werk en een te hoge werkdruk, wat het grootste probleem is waar docenten tegenaan lopen. Dit blijkt uit onderzoek van het NOS.

Een docent moet telkens weer de goede keuze maken. Denk hierbij aan goede uitleg geven aan leerlingen, maar ook straffen en belonen. Begeleiding van ervaren collega’s hierbij essentieel om te voorkomen dat er hier foute keuzes in worden gemaakt. Een belangrijke reden voor dit gebrek aan feedback en steun is de hoge werkdruk van deze leraren, Uit onderzoek van de kennisrotonde blijkt dat gebrek aan steun en feedback of slechte samenwerking een van de vier belangrijkste redenen is voor leraren om te stoppen. Echter zijn er wel oplossingen voor het tekort aan begeleiding. Zo wordt er nu getest met buddy’s, ervaren leraren die beginnende leraren in de gaten houden, steunen en feedback geven. Ook worden er nieuwe trajecten gestart om beginnende leraren te helpen

Praktische redenen.

Andere redenen om te stoppen als leraar zijn persoonlijke omstandigheden, gebrek aan variatie en het salaris. Voor leraren is het erg moeilijk om door te ontwikkelen. Dit komt doordat er een gebrek is aan goede samenwerking tussen de scholen. Dit zorgt ervoor dat de leraren voor deeltijd kiezen of helemaal met het vak stoppen om toch door te kunnen groeien. Volgens het PBT zou het helpen om het overstappen binnen het onderwijs naar externe bedrijven makkelijker te maken, om zo te voorkomen dat de keuze wordt gemaakt om te stoppen. Ook zou het makkelijk moeten worden een functie elders te kunnen combineren met het vak als basisschoolleraar, om zo voor een uitdaging te zorgen. Ook het salaris speelt een grote rol in het afhaken van veel leraren, ondanks dat de lonen van de leraren de laatste jaren zijn gestegen blijkt uit onderzoek van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap.

Niet alleen leraren stoppen sneller met hun werk, ook in de zorgsector en bij de politie spelen dezelfde problemen. Een groot deel hiervan wordt veroorzaakt door vergrijzing, maar ook door de verminderde keuzemogelijkheden van starters op de arbeidsmarkt.

De PABO komt tekort

Nog een reden om vroeg te stoppen met het vak leraar is het missen van cruciale kennis en weinig zelfvertrouwen in het delen van deze kennis. Dit gaat vaak al fout op het PABO. Want niet alleen is de toelatingsnorm laag, waardoor er taalarmoede heerst onder de studenten. maar ook de lessen zijn vaak niet genoeg om de stof goed onder de knie te krijgen. Een derde van de afgestudeerden vindt dat men op de PABO niet alles heeft geleerd wat nodig is voor de praktijk in het basisschoolonderwijs, blijkt uit onderzoek van de onderwijsinspectie. Zo zegt de tweedejaars student Mike: ‘Je leert eigenlijk alleen voor de toetsen, zodra je deze hebt gehaald, vergeet je alles weer’. Dit resulteert in te weinig kennis over de lessen die je op de basisschool moet geven, wat weer zorgt voor weinig vertrouwen en meer stress.

Het zijn dus niet alleen praktische redenen, zoals het salaris, waarom een kwart van de jonge docenten binnen 5 jaar stopt. Maar ook omdat er te weinig tot geen goede begeleiding is van buitenaf, en dat de leraren in kennis tekortschieten. Hierdoor kan er te hoge werkdruk en stress ontstaan, wat kan resulteren in een burn-out of dus het stoppen met het werk als leraar. Echter zijn er wel een aantal oplossingen genoemd om deze problemen te verhelpen.


Reacties

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *